2022 yılı ek bütçesi TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda

TBMM (AA) – Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, ek bütçeyle vatandaşların hanelerinde tükettiği doğal gaz ve elektriği daha ucuza kullanabilmelerini; çiftçilerin, çalışanların, emeklilerin, çalışanların ve gereksinim sahibi vatandaşların daha fazla yanında olabilmeyi amaçladıklarını belirterek ek bütçede genel bütçe gelirlerinde net 1 trilyon 81 milyar lira ek gelir öngördüklerini bildirdi.

Bakan Nebati, TBMM Plan ve Bütçe Kurulunda, 2022 Yılı Merkezi İdare Bütçe Kanunu ile Bağlı Cetvellerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin görüşmelerinde konuştu.

Katma Bedel Vergisinde (KDV) aktifliği, adaleti ve kolaylaştırmayı sağlamak hedefiyle yapılan çalışmalar kapsamında vatandaşın refah seviyesini artırmak için yaptıkları düzenlemeleri anlatan Nebati, Kur Muhafazalı Mevduat ve İştirak hesaplarına yürütülecek faiz ve kar hisselerinde stopaj oranını sıfırladıklarını hatırlattı.

Nebati, yurt içi tasarrufları güçlü biçimde desteklediklerini, sermaye piyasalarının gelişmesine ve derinleşmesine katkı sağladıklarını, öz kaynak kullanımını teşvik ettiklerini lisana getirerek akaryakıt eserlerine yönelik kayıt dışılıkla uğraştaki aktifliği artırmak ve haksız rekabeti önlemek maksadıyla bu alandaki vergileri teminat altına alacak teminat uygulaması başta olmak üzere birçok düzenlemeyi hayata geçirdiklerini söyledi.

Vatandaşların alım güçlerini artırmak ismine alınan kararların aktifliğini azaltacak istikamette uygulamalar yapan firmaları tespit etmek ve vergi kayıp kaçağının önüne geçmek maksadıyla kontrolleri artırdıklarına dikkati çeken Nebati, “Bu kapsamda, fahiş fiyat, fiyat manipülasyonu ve stokçuluğa asla müsaade vermeyeceğiz. Piyasadaki fiyatları mercek altına alan enflasyon ile çaba takımlarımız aracılığı ile kontrollerimizi daha da ağırlaştırdık.” diye konuştu.

Nebati, KDV'deki sadeleştirme çalışmalarını sürdürdüklerini söz ederek bu kapsamda besin eserlerinin toptan‐perakende satışlarında uygulanan KDV oranlarını eşitlediklerini, farklılığı ortadan kaldırdıklarını, uygulama kolaylığı sağladıklarını aktardı.

– “Borçlanma programına esneklik sağlayan güçlü nakit rezervi siyasetimizi sürdürüyoruz”

Uluslararası piyasalarda yaşanan dalgalanmalara karşın borçlanma siyasetini stratejik amaçlarla uyumlu bir formda uyguladıklarına dikkati çeken Nebati, şöyle devam etti:

“Borçlanma programına esneklik sağlayan güçlü nakit rezervi siyasetimizi sürdürüyoruz. Ülkemiz düşük kamu borç stokuyla olumlu ayrışmaya devam etmiştir. Avrupa Birliği (AB) tarifli genel idare borç stokunun ulusal gelire oranı ülkemizde 2021 yılında yüzde 42 düzeyinde gerçekleşmiştir. AB üyesi ülkelerde ise bu oran 2021 yılında ortalama yüzde 88 düzeyindedir. Bu kapsamda ülkemiz borç stoku açısından en az borçlu ülkeler ortasındadır.”

Nebati, Tek Hazine Kurumlar Hesabı Uygulaması ile Hazine nakit rezervini güçlendirdiklerini ve bütçeye katkı sağladıklarını lisana getirerek 2022 yılı Ocak‐Mayıs devrinde 233,6 milyar liralık iç borçlanma gerçekleştirildiğini, toplam iç borç çevirme oranının, 2022 yılı için öngörülen yüzde 103 düzeyindeki oran ile uyumlu bir biçimde yüzde 104,5 düzeyinde gerçekleştiğini tabir etti. Nebati, bununla birlikte bilhassa uzun vadeli ihraçlar sayesinde elde edilen kazanımlar sonucunda nakit iç borçlanmanın ortalama vadesinin mayıs ayı prestijiyle 60,2 ay düzeyine yükseltildiğini kaydetti.

– “Ek bütçe, kamu maliyesinde genişleme söz etmeyen bir anlayışla hazırlandı”

Küresel seviyede yaşanan olumsuz gelişmelerin Türkiye iktisadı üzerinde oluşturduğu baskıya ve artan maliyetlere karşın 2022 yılı bütçe maksatlarını gerçekleştirme noktasında bir sorun yaşamadıklarını lisana getiren Nebati, global makroekonomik belirsizliklerin ve jeopolitik risklerin devam ettiği bu ortamın hem gelir beklentilerini hem de harcama büyüklükleri ile gereksinimleri farklılaştırdığını anlattı. Bu durumu dikkate alarak mevcut bütçedeki gelir varsayımını ve ödenekleri artırarak günün şartları çerçevesinde vatandaşların muhtaçlıklarını önceleyen bir ek bütçe teklifi yaptıklarını belirten Nebati, “Bu durum yalnızca ülkemize mahsus değil. Hakikaten ortalarında Almanya, Güney Kore, Japonya ve Finlandiya üzere ülkelerin de yer aldığı pek çok ülke 2022 yılının olağan dışı gelişmelerinden dolayı benzeri ek bütçe süreçlerine girmiş bulunuyor.” dedi.

Nebati, hazırladıkları ek bütçe kanun teklifinin gelir iddialarıyla uyumlu ve kamu maliyesinde genişleme söz etmeyen bir anlayışla hazırlandığını belirterek şöyle konuştu:

“Mali disiplinin oluşturduğu imkanları, ekonomimizin içinden geçtiği şiddetli periyotlarda bir hareket alanı olarak kullandık. Mali imkanlarımızı aşan ve bütçemizi zorlayan harcamalardan daima kaçındık, kaçınmaya da devam ediyoruz. Ek bütçe ile öngörülen ek ödenekler zarurî harcama alanlarının yanında, hane halkını ve toplumsal kısımları destekleyen, ülkemizin büyüme potansiyeline katkı sağlayan yatırım alanlarını önceleyen, seçici ve istikrarlı bir halde oluşturulmuştur. Bizler bu ek bütçeyle vatandaşlarımızın hanelerinde tükettiği doğal gaz ve elektriği daha ucuza kullanabilmelerini, çiftçilerimizin, personellerimizin, emeklilerimizin, çalışanlarımızın ve muhtaçlık sahibi olan vatandaşlarımızın daha fazla yanında olabilmeyi, ülkemizin büyüme ve istihdam potansiyeline katkı sağlayacak yatırımları daha süratli tamamlayabilmeyi amaçlamaktayız. Bu kapsamda, ek bütçe kanun teklifimiz ile merkezi idare bütçe ödenekleri 1 trilyon 81 milyar lira artırılmakta, kelam konusu sarfiyatların karşılığı olarak genel bütçe gelir iddiaları de tıpkı fiyatta artırılmaktadır.”

– Ek bütçenin kullanılacağı kalemler

Bakan Nebati, hazırladıkları ek bütçenin 216,9 milyar lirasının, kamu çalışanlarının aylıklarında yapılan artışlar kapsamında işçi masraflarıyla toplumsal güvenlik kurumlarına devlet primi sarfiyatları için, 154 milyar lirasının, emekli aylıklarında yapılan artışlar, sıhhat masrafları ile patron prim teşviki ödemeleri üzere sarfiyatları karşılamak hedefiyle Toplumsal Güvenlik Kurumuna yapılan transferler için, 134,5 milyar lirasının vatandaşların hanelerinde tükettikleri elektrik ve doğalgazı piyasa fiyatlarının çok daha altında kullanmalarını sağlamak hedefiyle BOTAŞ ve EÜAŞ'a yapılacak aktarmalar için kullanılacağını kaydetti.

Ayrıca, ek bütçenin 105 milyar lirasının Türkiye'nin büyümesine ve istihdama katkı sağlayacak yatırımların daha süratli tamamlanabilmesi maksadıyla ziraî sulama projelerine, organize sanayi bölgesi ve küçük sanayi sitesi yatırımları ile karayolu ve demiryolları başta olmak üzere yatırım nitelikli masraflar için kullanılacağını tabir eden Nebati, 103,3 milyar lirasının vergi gelirlerinde öngörülen artış kapsamında vatandaşlara yönelik hizmetleri geliştirmesi ve güzelleştirmesi hedefiyle mahalli yönetimlere aktarılacak kaynaklar için, 44,8 milyar lirasının, engelli konutta bakım dayanakları, 65 yaş üstü bakıma muhtaç yaşlıların ve engelli vatandaşların aylıkları, muhtaç ailelere yapılacak yardım ödemeleri ve başka toplumsal gayeli sarfiyatlar için, 37,1 milyar lirasının, tarıma ayrılan dayanak ödemeleri ile başka masraflar için ayrılacağını söyledi.

Nebati, ek bütçenin 89,4 milyar lirasının faiz sarfiyatları için, 40 milyar lirasının mevduat ve katılma hesaplarının kur artışlarına karşı korunmasına ait sarfiyatlar için, 156 milyar lirasının ise zarurî harcamalar başta olmak üzere, öbür ödenek gereksinimlerinin karşılanması için kullanılacağını bildirdi.

Ek bütçede faiz ödemelerinin toplam harcamalar içindeki hissesinin yüzde 8,3 düzeyinde olduğuna dikkati çeken Nebati, “Böylece 2022 yılı tamamında faiz masraflarının toplam masraflar içindeki hissesi öngörülenin altında yüzde 11,6 düzeyinde gerçekleşmiş olacaktır.” sözünü kullandı.

Nebati, kelam konusu ek bütçeden mal ve hizmet alım masrafları için 86,7 milyar lira, faiz sarfiyatları için 89,4 milyar lira, cari transferler için 421 milyar lira, sermaye masrafları için 74,1 milyar lira, sermaye transferleri için 13,6 milyar lira, borç verme masrafları için 140 milyar lira, yedek ödenek için 38,9 milyar lira ayrıldığını vurguladı.

– “Ocak-Mayıs devrinde bütçe gelirlerimiz yüzde 100 arttı”

Bakan Nebati, Kovid-19 salgınının ekonomik ve toplumsal tesirlerinin azaltılması, enflasyonla gayretin ve finansal istikrarın desteklenmesi emeliyle vergi siyaseti araçlarını mali disiplinden taviz vermeden kullandıklarını lisana getirdi. Bu kapsamda, 2021 yılında 154,2 milyar lira, 2022 yılında ise 241,3 milyar lira vergi gelirinden vazgeçtiklerine işaret eden Nebati, şunları söyledi:

“Vergi siyasetleriyle yaptığımız dayanağa karşın, başta imalat kesimi olmak üzere ekonomik aktivitedeki güçlü seyre bağlı olarak bütçe gelirlerimiz çok güçlü bir performans göstermektedir. 2022 yılı Ocak-Mayıs periyodunda bütçe gelirlerimiz geçen yılın tıpkı devrine nazaran yüzde 100 artışla 1 trilyon 84 milyar lira olurken, vergi gelirlerimiz yüzde 108 artarak 881,1 milyar lira olarak gerçekleşmiştir. Nominal büyüme, fiyat artışları, ihracat ve ithalat üzere makroekonomik göstergelerde oluşan değişiklikler nedeniyle 2022 yılının devamında da bütçe gelirlerimizin mevcut bütçe kanunundaki varsayımlarımızın epey üzerinde gerçekleşeceğini öngörüyoruz. Bu kapsamda, hazırladığımız ek bütçe ile vergi gelirlerinde 927,7 milyar lira, vergi dışı gelirlerde 152,9 milyar lira olmak üzere genel bütçe gelirlerinde net 1 trilyon 81 milyar lira ek gelir öngörüyoruz. Ek gelir iddiamızın ana kalemler prestijiyle dağılımına baktığımızda, gelir vergisi 51,3 milyar lira, kurumlar vergisi 315,3 milyar lira, dahilde alınan KDV 13,2 milyar lira, özel tüketim vergisi 156,4 milyar lira, ithalde alınan KDV 284 milyar lira, damga vergisi 5,6 milyar lira, harçlar 33,5 milyar lira, banka ve sigorta muameleleri vergisi 17 milyar lira, öbür vergiler 51,3 milyar lira olarak görülmektedir.”

Nebati, kamu maliyesi siyasetlerini mali disiplinden ayrılmadan yatırımı, üretimi, istihdamı ve ihracatı artırmak gayesiyle sürdüreceklerine dikkati çekerek global ticaretten alınan hissesi artırarak cari süreçler istikrarında kalıcı ve sürdürülebilir düzgünleşme sağlayacaklarını lisana getirdi. Bakan Nebati, maliye siyasetini şeffaf ve seçici bir anlayışla vatandaşların ve gerçek kesimin gereksinimlerini gözeten hizmet odaklı bir formda uygulamaya devam edeceklerini kaydetti.

(Bitti)

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir